05 trường hợp không được quyền hưởng thừa kế

Pháp luật cho phép mọi cá nhân được hưởng thừa kế nếu đáp ứng điều kiện chung, nhưng vẫn có những trường hợp bị loại trừ khỏi quyền hưởng di sản vì hành vi trái đạo đức hoặc vi phạm nghiêm trọng đối với người để lại di sản. Bài viết tổng hợp 5 trường hợp phổ biến mà một người dù thuộc diện thừa kế cũng không được nhận tài sản, đồng thời nêu ngoại lệ khi người để lại di sản vẫn cho phép họ hưởng thừa kế trong di chúc hợp pháp.

1. Điều kiện để được nhận thừa kế

Theo quy định tại Điều 610 Bộ luật Dân sự hiện nay, mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản cũng như quyền được hưởng di sản thừa kế. Trong đó, người thừa kế là cá nhân thì phải thỏa mãn các điều kiện sau:  
- Còn sống vào thời điểm mở thừa kế;  
- Đã sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng phải thành thai trước khi người để lại di sản thừa kế chết;  
Đặc biệt: Nếu người thừa kế theo di chúc không phải là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

2. Các trường hợp không được hưởng di sản thừa kế

Mặc dù, mọi người đều bình đẳng về quyền được hưởng di sản thừa kế nhưng Pháp luật cũng đề cập đến một số trường hợp không được quyền hưởng di sản. Đó là:  
(1) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;  
(2) Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;  
(3) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;  
(4) Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.  
Tuy nhiên, những trường hợp trên vẫn được hưởng di sản, nếu người để lại di sản đã biết hành vi của những người đó, nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.  
(5) Ngoài ra, nếu trong di chúc hợp pháp, người để lại di sản không phân chia phần tài sản của mình cho người đó thì cũng sẽ không được hưởng thừa kế. Tuy nhiên, có những trường hợp vẫn được nhận di sản thừa kế mà không phụ thuộc vào di chúc.

Như vậy, trên đây trường hợp cá nhân có thể không được quyền hưởng di sản thừa kế. Tuy nhiên, nếu người để lại di sản biết về những hành vi trên nhưng vẫn cho hưởng di sản trong di chúc hợp pháp thì những người này vẫn được hưởng thừa kế.